ST-WILLIBRORDUS KERK

De huidige kerk van MELDERT is gebouwd in de vorm van een Latijns kruis. De toren is opgetrokken in Diestiaanse zandsteen.
Volgens de akte van oprichting van het “Paanhuis” was er in MELDERT reeds in 1455 een kerk of openbare bidplaats. Maar nergens hebben we iets kunnen vinden over het bouwen van een dergelijk gebouw of over het afbreken van een ander. Enkel de gemeenterekeningen maken veelvuldig gewag van herstellingen en uitbreidingen aan een kerk.
Sommige bronnen vermelden dat MELDERT tot parochie verheven werd onder het bestuur van Jan VAN DEN EDELBAMPT (1439 – 1499). Ofschoon we ook hiervan geen bevestiging konden vinden, is dit niet onwaarschijnlijk. Volgende feiten wijzen trouwens in die richting. In die tijd hadden de kasteelheren immers het recht de pastoor te benoemen, weliswaar mits instemming van de Bisschop. Dit recht werd echter slechts toegestaan aan de kasteelheer indien hij bereid was een kerk of priesterkoor te bouwen of er tenminste het geld voor te geven. Het is dus best mogelijk dat de eerste kerk door een of andere edelman zou opgericht zijn. In 1365 werd de heerlijkheid MELDERT door Jan VAN LATHEM (1365-1367) een eerste maal voor de edele leenzaal van KURINGEN verheven en 90 jaren later is er, in de annalen, sprake van het vieren van de eerste kermis, ter herinnering aan de dag van de kerkwijding. En nog dit: Jan VAN DEN EDELBAMPT, die zijn vader GERARD in 1439 opvolgde als heer van de heerlijkheid MELDERT, was ook Kanunnik van het Loonse Kapittel en was ten zeerste bezorgd voor het welzijn van zijn onderdanen.
In 1630 werd een nieuwe zonnewijzer op de kerk aangebracht. De kerk had toen twee afzonderlijke ingangen: één was voorbehouden voor de vrouwen en de andere voor de mannen. De eerste ingang werd “ Vrouwendeur” genoemd, de andere “ Mansdeur”. In de kerk zaten mannen rechts en vrouwen links. In datzelfde jaar wordt ook een predikstoel aangekocht.
In 1897 hangen in de toren twee klokken. Op de grootste klok, gekocht ter vervanging van deze die door de Fransen was geroofd, staan de afbeeldingen van de Hl. Moeder ANNA en van de Hl. Maagd MARIA. Op het klokkenlichaam kunnen we lezen:
“ Andreas, Ludovicus Van Aerschot – Van den Gheyn me fudit, anno 1834. – Anna, Elisabeth Klenart geeft dees klokke aan de kercke van Meldert ter eere van de heilige moeder Anna. - J. Van den Hove, pastor.”
Op de tweede, kleinere klok staan drie beelden: de Hl Lambertus, een Lieve Vrouw en een kruisbeeld. De klok draagt het opschrift: “ In Meldert 1721. Alexis, Jullien me fecit. S.(anctus) Lambertus, O (ret) P(ro) N(obis).”
Onze parochiekerk is toegewijd aan de Hl. WILLIBRORDUS.

Ondanks het feit dat Meldert maar een kleine parochie was, waren de goederen en financies van de kerk redelijk goed. Op het einde van de XVIde eeuw ontving de kerk, zowel van renten als van huurgelden, 44 “halsters” koren en 3,5 vaten gerst. Daarbovenop ontving de kerk nog een cijns van 44 gulden en 19 stuivers. In 1682 had de kerk reeds een inkomen van, behalve de granen, 488 gulden en 11 stuivers + 1 “negenmanneke”. Tijdens het Franse bewind werden haar stichtingen weliswaar ingekort, maar zij bleven nog betrekkelijk goed.


Het bestuur van de kerk bestond uit de pastoor, bijgestaan door twee kerkmeesters. Het toezicht berustte bij de burgemeester en de schepenen, aan wie de rekeningen oesten voorgelegd worden.
De jaarwedde van de pastoor werd vastgelegd in een overeenkomst tussen de gemeente en het kerkbestuur. Zo lezen wij in een kerkrekening van 1605:
“ gegeven den pastoir XXXIII stuivers, die welcken den borgemester ende cerckmesters hem voordroegen “;

In de kerk van Meldert bevindt zich nog één oude grafsteen. Het gaat om een arduinen steen van Nicolaas de Voordt (+1690) en zijn echtgenote Eva de Puytlinck (+1690). Deze werd in een zijmuur ingemetseld, vroeger lag hij echter op het koor.

Op vrijdag 07 juli 2006  stortte de toren van de kerk in. Herstellingswerkers hadden pas de kerk verlaten. Als bij wonder werd niemand gewond. Het gemeentebestuur heeft beslist om de kerk te restaureren en een nieuwe toren te bouwen.

Alvorens met deze werken wordt aangevangen, zal eerst een archeologisch onderzoek worden gedaan. In juli 2011 werd tijdens deze archeologische graafwerken verschillende vondsten gedaan. In de buurt van de ingestorte toren vond men resten van een doksaal. Men stelde ook vast dat er 4 vloerniveau's waren.

Vroeger werden de mensen begraven op het kerkhof dat rond de kerk lag. De kerk was vroeger veel kleiner, zijbeuken en toren werden later bijgebouwd. Het is dan ook niet opmerkelijk dat de archeologen tijdens hun opgravingen, 12 skeletten vonden van volwassenen en kinderen. Men vond ook  een gemetste graftombe, die wijst op de betere status van de dode.

Interessant is ook dat nu door koolstofanalyse, de juiste ouderdom van de ingestorte toren kan bepaald worden.  Het archeologisch onderzoek wordt gevoerd door het Studiebureau Archeologie te Tienen.